Heb ik een verzakking? Doe de zelftest

Een zwaar gevoel in je vagina, en dat de hele tijd…. Dat is wat de meeste vrouwen aangeven die last hebben van een verzakking. Ongeveer 50% van alle vrouwen krijgt er op een bepaald moment in haar leven mee te maken. En dat is bizar veel, als je bedenkt dat eigenlijk niemand dit onderwerp ooit aansnijdt. Het is echt een taboe onderwerp. Tijd om daar wat verandering in te brengen…

Een verzakking krijg je vaker na een bevalling of tijdens de overgang, wanneer je bekkenbodemspieren verzwakken. Mensen lopen mogelijk ook een groter risico op het ontwikkelen van een verzakking als ze een familiegeschiedenis van verzakking hebben, als ze een aandoening hebben die chronisch hoesten veroorzaakt, of als ze persen met chronische constipatie of regelmatig zwaar tillen.

Wat zijn de symptomen? 

Een verzakking kan zich op verschillende manieren uiten, en de symptomen zijn niet altijd direct duidelijk. Hier is een checklist om je op weg te helpen:

• Drukgevoel of een zwaar gevoel in je bekken: Het kan aanvoelen alsof er iets ‘uitzakt’.

• Zichtbare of voelbare uitstulping in de vagina: Soms kun je een bobbel voelen die er niet hoort te zijn.

• Moeite met plassen of ontlasten: Dit kan zich uiten in moeilijk starten, een gevoel dat je niet helemaal leeg bent of zelfs urineverlies.

• Pijn in je onderrug: Vooral na een lange dag staan of lopen.

• Pijn of ongemak tijdens seks: Dit kan een teken zijn dat er iets niet helemaal goed zit.

• Meer symptomen tijdens fysieke activiteit: Lang staan, zwaar tillen of andere inspanning kan de symptomen verergeren.

Wat is precies een verzakking?

Een verzakking, ook wel een bekkenbodemverzakking genoemd, treedt op wanneer de spieren en ligamenten in je bekkenbodem zwakker worden en niet langer in staat zijn om je organen (zoals je blaas, baarmoeder of darmen) op hun plek te houden. Hierdoor kunnen deze organen in je vagina zakken. Er zijn verschillende soorten verzakkingen, afhankelijk van welk orgaan betrokken is:

• Blaasverzakking (cystocele): Wanneer de blaas tegen de voorwand van de vagina duwt.
• Darmverzakking (rectocele): Wanneer een deel van de darm naar de achterwand van de vagina zakt.
• Baarmoederverzakking (uteriene prolaps): Wanneer de baarmoeder zelf naar beneden zakt.

Ongeacht welke organen betrokken zijn, kunnen de weefsels een beetje of veel zakken. Het bepalen van de gradatie, kan de zorgverlener helpen bij het bepalen van uw behandelingsopties en zelfs bij het bepalen hoe goed u op de lange termijn zult herstellen. Meestal wordt het maagdenvlies (of de restanten van het maagdenvlies) gebruikt als anatomisch herkenningspunt om rond te meten. Dit zijn de verschillende stadia: 

• stadium 0: Geen prolaps! Alles is waar het anatomisch gezien hoort te zijn.
• stadium 1: er is een lichte verzakking, op het laagste punt is de verzakking meer dan 1 cm boven het niveau van het maagdenvlies. Deze geeft meestal geen klachten
• stadium 2: er is een grotere uitstulping, maar deze komt met persen niet voorbij de ingang van de vagina
• stadium 3: de verzakking komt met persen voorbij de ingang van de vagina
• stadium 4: de verzakking komt ook zonder persen voorbij de ingang van de vagina

Zelf-check: Heb ik een verzakking? 

Als je nog geen diagnose hebt, kan het nuttig zijn om zelf te kijken of je weefsel ziet uitpuilen, wat kan duiden op een verzakking van de bekkenorganen. Hoewel het geen medisch onderzoek vervangt, kunnen de bevindingen van deze zelfcontrole je informatie geven over je bekkenbodem die je mee kunt nemen naar de gynaecoloog of bekkenfysiotherapeut.

1. Neem een spiegel of camera van je telefoon en glijmiddel/vaseline. Ga eerst nog even naar de wc.  
2. Ga staan en plaats de spiegel of camera op de vloer tussen je benen. Als je beter wilt kijken, is knielen boven de spiegel ook een goede positie.
3. Begin met het gebruiken van de spiegel om te visualiseren en raak vertrouwd met uw anatomie. Open de grote schaamlippen om een beter zicht te krijgen op de meer interne weefsels. Kijk of je weefsel ziet die je niet herkent. Zie je weefsel uit de vaginale opening komen?
4. Houd vervolgens de labiale weefsels open en gebruik de spiegel om je vaginale opening te bekijken. Probeer je bekkenbodem te laten uitpuilen of pers alsof je naar de wc moet. Zie je een uitstulping van weefsel richting de vaginale opening? Als je een paar uitstulpingen ziet, noteer dit dan.
5. Doe nu een beetje glijmiddel op een schone (of gehandschoende) vinger en steek je vinger volledig in je vaginale opening. Het inbrengen van je vinger zou pijnloos moeten zijn, dus als dit pijn of ongemak veroorzaakt, stop dan met je bekkenbodem controle en neem in plaats daarvan contact op met je arts of bekkenbodemtherapeut, zodat zij je kunnen helpen bepalen wat je pijn zou kunnen veroorzaken. Probeer nogmaals je bekkenbodem te laten uitpuilen of pers alsof je naar de wc moet, zoals je eerder deed. Voel je een uitstulping van je vaginale wanden tegen je vinger? Als u ja hebt geantwoord op de bovenstaande vraag, probeer dan te bepalen of het uitpuilende weefsel afkomstig is van de achterkant van de vagina bij het rectum, van de voorkant van de vagina bij de urethra of van boven naar beneden op uw vingertop.

Is het te voorkomen?

Het goede nieuws is dat je stappen kunt ondernemen om de kans op een verzakking te verkleinen. Bekkenbodemtraining is de sleutel! Het versterken van je bekkenbodemspieren door regelmatig te oefenen, kan helpen om je organen op hun plaats te houden en toekomstige problemen te voorkomen. Hier zijn enkele tips:

• Gezond gewicht behouden: Overgewicht kan extra druk uitoefenen op je bekkenbodem.
• Voorkom constipatie: Regelmatig naar het toilet gaan en niet persen tijdens de stoelgang helpt je bekkenbodem te beschermen.
• Niet te zwaar tillen: Als je toch iets zwaars moet tillen, zorg dan dat je je bekkenbodem aanspant voordat je tilt.
• Bekkenbodemoefeningen: Zoals kegels, waarbij je de spieren aanspant die je gebruikt om de urine te stoppen.

Wat moet je doen als je een verzakking hebt?

Verzakking is een veelvoorkomend probleem, maar het is niet normaal. Als het onbehandeld blijft, kunnen de pijn en het ongemak een grote impact hebben op je leven en hoe je jezelf in je lichaam voelt. Het belangrijkste is om niet te wachten tot de symptomen erger worden. Als je merkt dat je last hebt van een van de symptomen, aarzel dan niet om hulp te zoeken en bekkenbodemtraining serieus te nemen. 

Er zijn verschillende behandelingsopties beschikbaar, afhankelijk van de situatie.

• Zoek medische hulp: Maak een afspraak met je huisarts of een geregistreerde bekkenfysiotherapeut. Zij kunnen een diagnose stellen en je adviseren over de beste behandelmogelijkheden. Een gespecialiseerde bekkenfysiotherapeut kan je helpen met specifieke oefeningen om je bekkenbodem te versterken en de verzakking onder controle te houden.
• Neem een pessarium: Dit is een hulpmiddel dat in je vagina wordt geplaatst om de verzakking te ondersteunen. Dit kan een tijdelijke of langdurige oplossing zijn.
• Chirurgie: In ernstige gevallen kan een operatie nodig zijn om de organen weer op hun plaats te krijgen. Een bekkenbodem verzakking kan eng klinken, maar met de juiste kennis en zorg kun je er goed mee omgaan. Of je nu al symptomen hebt of gewoon preventief aan je bekkenbodem wilt werken, het is nooit te vroeg om actie te ondernemen. Denk aan je bekkenbodem als de fundering van je lichaam—zorg ervoor dat die sterk is, en je zult jezelf beschermen tegen veel ongemak en mogelijke problemen in de toekomst. 

Als je iets ontdekt waar je onzeker over bent, vooral als je symptomen ervaart zoals bekkenpijn, pijn bij seks, urineverlies of urineverlies, of een zwaar gevoel in het bekken, maak dan een afspraak met een bekkenfysiotherapeut en neem je aantekeningen mee! 

Heb je slechts een lichte verzakking, of wil je het voorkomen in de toekomst, ga dan aan de slag met GYN.Health, en creëer een persoonlijk trainingsprogramma op maat.